Oyun Çağı (2 -6 Yaş)

Üç yaşından itibaren oyun çağına giren çocuk, motor becerilerinin gelişmesiyle
çevre üzerinde egemenlik kurmakta ve bunu giderek genişletmektedir. Sayı
sayma, şarkı şiir öğrenme ve çevresindeki dünya hakkında haber almak için sorular sorma gibi
alanlarda dil ve zihinsel yetenekleri ilerlemektedir. Üç yaşındaki bir çocuk artık
çevresinde kendisinden bağımsız bir dünyanın varlığını ve kendisinin de o
dünya içinde bir birey olduğunu kabul etmiştir.

Üç yaş çocuğu koşar ve büyük oyuncakları itip çekerken önüne çıkan engelleri
aşabilir, üç tekerlekli bisiklete binebilir. Kendi giysilerini kısmen giyebilir. Üç yaşındaki bir
çocuğun bildiği kelime sayısı 1000’ e ulaşır. Uyku ve temizlik alışkanlıkları büyük ölçüde
kazanılmıştır. Mükemmele yakın bir şekilde kendi kendilerine yemek yemeyi başarabilirler.

Çocuğun kaslarını kontrol etmeyi başarabildiği 2 yaşlarından sonra başlatılan tuvalet eğitimi
3–4. yaşlarda artık sonuç vermeye başlamıştır. Bu yaş grubu çocuklar son derece
benmerkezcidirler ve çoğunlukla kendi başlarına oynarlar.

Üç yaş çocuğunda konuşma ve cümleler dil bilgisine daha uygun hale gelmiştir. Artık
aralarında neden sonuç ilişkisi bulunan düşünceler, bileşik önermeler alarak tek bir cümlede
ifade edilmeye başlar. Ancak konuşurken başkalarının görüş açısını dikkate almaz. Dil
hareket ve toplumsal gelişim yönünden büyük ilerleme gösteren 3 yaş çocuğu zengin bir
hayal gücüne sahiptir ve bunlar gerçek olaylar, gerçek kişilermiş gibi davranır. Yetişkinlerin
giysilerini giymekten, onların davranışlarını taklit etmekten, ev işlerine yardım etmekten,
büyüklerin çeşitli davranışlarını yenilemekten zevk alır. Ayrıntıya girmeden küçük kısa
hikâyelerden hoşlanır.

 4 yaş çocuğu isteklerinin anında yerine getirilmesini anlayışla karşılamayı
öğrenmeye başlar. O artık kendi dışındaki dünyanın kuralları olduğunu ve
başkalarının hak ve istekleri olduğunu görür ve beklemeyi öğrenir. 4 yaşında 3
yaşındakine göre daha sakin, daha uyumlu ve hareketlerini daha kolay kontrol
edebilecek durumdadır. Bu dönemde çocuk kendisiyle oynayacak bir ya da iki
arkadaşını seçmeye başlar. Oyun arkadaşları ilkokula başlayana kadar her iki
cinsten de olabilmektedir. Rahatça konuşmayı, zıplamayı, elini ve parmaklarını
kullanmayı başarabilir. Çevresini tanıma çabası ve olanlardan haberdar, olma  içinde olduğundan sürekli
sorular sorar ve açıklamaları dikkatle izler. Yetişkinlerle olumlu ilişkilerini
sürdürürken kendi yaşıtı olan çocuklarla daha uzun süre birlikte olmaya başlar.

 5 yaş çocuğu, daha bilgili ve olgun bir birey görünümündedir. Çevresine karşı
dostça bir yaklaşım içindedir. Çocuk çevresine ait yeni yaklaşımlarda bulunur.
Yetişkin desteğine daha az ihtiyaç duyar. Kaslarının kontrolü gelişmiştir.
Düzenli cümlelerle insanlarla olan kişisel ve sosyal ilişkileri artmıştır. Hep
konuşmak ister. Yetişkinler gibi uzun cümleler kurmaya çalışır. Olayları ve
masalların sırasını bozmadan anlatır. Oyunlarında genellikle yetişkinlerin ciddi
uğraşılarını konu alır. Ev ve el işlerine de ilgili olduğundan tamamlayabileceği
görevler verilmeli ve böylece sorumluluk duygusunun gelişmesi
desteklenmelidir. Grup oyunlarında beraberlik daha uzundur, grup üyeleri
kuralları birlikte koyarlar. Genellikle canlı, neşeli ve hareketli bir görünüm
içindedir. 5 yaşındaki çocuk motor dengenin, düşüncenin, bireysel ve toplumsal
ilişkilerin, evde, okulda ve toplum içinde uyumun daha belirgin olduğu görülür.

 6 yaş çocuğu, son çocukluk döneminde çocuk, motor ve dil gelişimi açısından
büyük aşamalar kaydetmiş ve dengenin gelişmesi sonucu hızlı yürüyebilen,
futbol oynayabilen, el- göz koordinasyonunun gelişmesi sonucu iki elini de
bağımsız kullanabilen bir birey haline gelmiştir. Altı yaş çocuğu değişmekte
olan bir çocuktur. Anneler çocuklarındaki bu ani değişikleri “Bu çocuğa ne
oldu bilmiyorum, çok değişti.” şeklindeki sözcükleriyle dile getirirler. Daha
tembel ve kararsız görünümdedirler. Altı yaş çocuğunun ince motoru oldukça
gelişmiştir. El işlerinde daha beceriklidirler. Kesip yapıştırır, boyama yapar,
resim yapar, tüm araç gereçleri iyi kullanır. Oyunlarda ve ilgi alanlarında kız ve
erkek çocuklar arsında farklılıklar gözlenir. Gazetelere ilgi gösterir.Birçok hayali role girerler. Grup
oyunlarından çok hoşlanırlar. Bazı sorumluluklar yüklenir, söylenenleri dikkatle
dinler. Kendisiyle gerçek nitelikte eğitim uygulamaları yapılacak bir çağa
gelmiştir.

Okul Çağı (6- 12 Yaş)


6- 12 yaş arasındaki dönem, çocukların kendi fiziksel özellikleriyle en az
ilgilendikleri, aileden uzaklaşmaya başlayıp kendi sosyal ortamlarını ilk kez kurmaya
çalıştıkları, çevrelerinde olup bitene daha fazla ilgi gösterdikleri, arkadaşlık ilişkileri kurarak
gerçek anlamda sosyalleşmeye başladıkları dönemdir. Okul çağının başlamasıyla belirlenen
bu dönem, aynı zamanda çocuğun sosyal ortamının en radikal şekilde değiştiği zamandır.

Çocuk evinde tanıdığı ve benimsediği kişilerden uzaklaşıp tanımadığı bir çevreye ve
insanlara uyum sağlamaya çalışır. Bu yeni ortamda kendini tanıtmak ve kendini kabul
ettirmek zorundadır. Kendisini kayıtsız şartsız seven ve kabul edenlerin oluşturduğu aile
ortamından sonra, beklide ilk hayal kırıklarını yaşar.

Bu dönem temel eğitimin birinci kademesini kapsar. Genel olarak bu çağda çocuksu
davranışlardan kurtulur. Büyüklerin kendisinden beklediği davranışları geliştirmeye çalışır.
Kendine ve büyüyen organlarına karşı olumlu tavır takınır. Kendi cinsinin yapması gereken
rolleri öğrenir. Toplumsal kuralları ve dayanışmayı öğrenir.

Okul çağında,
 Büyük ve küçük kaslarını kullanmayı öğrenir.
 Kurumsal kurallara uyarak yaşamayı öğrenir.
 Yaşıtlarıyla birlikte oynamayı öğrenir.
 Ev dışında diğer yetişkinlerle ilişki kurabilir.
 Bedenine bakma ve temizlik alışkanlığı kazanır.
 Kendi davranışlarının sorumluluğunu yüklenebilir.
 Somuttan soyuta doğru düşünme yeteneği kazanır.