Bebeklik Dönemi (0- 2 Yaş)


Çocuğun eğitimi açısından 0 – 2 yaş döneminin önemi büyüktür. Gelişimin tüm
yüzlerine ilişkin temeller bu dönemde atılır.

Motor Gelişim


Motor becerilerinde baştan aşağıya haberdar olup  ve bedenin merkezden dışa doğru bir gelişim seyri
görülür.

 Refleksler: Bebekler geniş refleksler topluluğuyla dünyaya gelirler.
Emmeye başlama refleksi, arama refleksi, yutma refleksi, moro refleksi,
babinksi refleksi, yakalama refleksi, adım atma refleksi bunlardan
bazılarıdır. Bu reflekslerden çoğu doğumdan sonraki 3-5 ay içinde
giderek azalır.

 Motor yeteneklerin gelişimi: Yeni doğanın hareketleri fazla etkileyici
değildir. Çocuğun kazandığı yeteneğin başını kaldırmak olduğu, bunun
ardından el ve kollarını kullanabildiği, nihayet ayak ve bacaklarını
kullanmaya başladığı görülmüştür.

Bu dönemde çocukta görülen davranışlardan bazıları şunlardır:
o 0 ay fetal duruşunu sürdürür.
o 1. ay çenesini kaldırabilir.
o 2. ay göğsünü kaldırabilir.
o 3. ay başarısız uzanmalarda bulunur.
o 4. ay destekle oturur.
o 5. ay kucağa oturup nesneleri yakalar.
o 6. ay mama sandalyesinde oturup sallanan nesneleri yakalar.
o 7. ay kendi başına oturabilir.
o 8. ay yardımla ayağa kalkabilir.
o 9. ay sandalyeye tutunarak ayağa kalkabilir.
o 10. ay emekleyebilir.
o 11. ay eli tutulduğunda yürüyebilir.
o 12. ay bir eşyayı tutup kendine çekerek ayağa kalkabilir.
o 13. ay dört ayak üzerinde merdiven çıkabilir.
o 14. ay kendi başına ayakta durabilir.
o 15. ay kendi başına yürüyebilir.

Algısal Gelişim


 Görme keskinliği: Doğumdan hemen sonra parlaklıktaki değişime
duyarlıdırlar ve bu duyarlılık iki ay içersinde hızla gelişir. Yeni doğan
bebekler 19 cm uzaklıktaki nesneleri net görebilirler. Dört aylıkken
normal bir yetişkin gibi görebilirler.

 Şekil algısı: 5- 7 hafta arasındaki bebeklerin daha çok gözlere baktığı
belirlenmiştir. Bu nedenle bebekle sağlanan göz teması, bebekle bakıcısı
arasında sosyal bağın gelişmesinde önemli rol oynar.

 Algısal değişmezlik: İki aylık bebeklerin şeklin değişmezliğinin algısına,
dört aylık bebeklerin ise rengin değişmezlik algısına ulaşmış oldukları
görülmüştür.

 Derinlik algısının bebeklerde 1- 1,5 ay sonra geliştiği düşünülmektedir.
Nesne kavramı, nesnenin sürekliliğine ilişkin ilk kanıt iki ay dolaylarında
kendini gösterir. Bebeğe gösterilen oyuncak saklanınca şaşırdığı görülür.

Ancak arama davranışı 6 ay dolaylarında görülür. Tamamen görüş
alanından çıkan nesnelerden haberdar olup aranması ise 8 -12 aylar arsında gelişir.

 Yeni doğmuş bebeklerin yetişkinlere yakın bir keskinlikle duyabildikleri
belirlenmiştir.

 Konuşma algısı: Çok küçük bebekler konuşma seslerini algılayabilir ve
onları seslerinden ayırt edilebilirler. Gerçekten de bebekler annebabalarının
yüzlerini daha henüz tanımadan önce, onları seslerinden ayırt
edebilir gibidirler.

 Yeni doğmuş bebekler kokuları ayırt edebilirler ancak koku duyusu 6
yaşına kadar tamamlanır. Yeni doğmuş bebekler hem tatlı hem de ekşi ve
biberli gibi tatlara duyarlıdırlar aralarında ayırım yapabilirler.

Sosyal ve Duygusal Gelişim


Anne baba ile çocuk arasındaki bağın oluşum sürecinde iki adım vardır.
Birinci adım; anneler açısından, çocuğuna karşı duyduğu bağın oluşumunda kritik bir
dönemin varlığı ileri sürülmektedir. Bu da doğumdan hemen sonraki dönemdir.
Resim 1.7: Bu dönemde bebeklerini kucaklarına alarak seven annelerin, çocuklarına daha
kuvvetli bağlarla bağlandıkları belirlenmiştir.

İkinci adım, bağların kaynaşmasıdır. İlk hafta ve aylarda anne-baba ve bebek arasında
karşılıklı olarak birbirlerine kenetlenme, bağlanma şeklinde davranış örüntüleri gözlenir.
Gerçek bir bağın oluşması için zamana ve denemelere ihtiyaç vardır. Bu süreç sakin bir
şekilde yürüdükçe ve anne-baba çocuklarının ihtiyaçlarını sezmeye başladıkça, anne-babalık
görevi daha doyumlu olmaya başlar ve bebeklerine olan bağları kuvvetlenir.

Bilişsel gelişim

Çocuğun dünya hakkındaki bilgisi şekillendikçe birbirine bağlı zihinsel gelişim
evrelerinden geçtiği savunulur. Yaşamın ilk 18 ayında bebeğin öğrenmesi, algı ve
hareketlerini organize etme şeması biçiminde düzenleme ve geliştirmekten ibarettir.

Dil gelişimi


Konuşmayı öğrenmek uzun ve karmaşık bir olgudur. 0 ile 12–15 ay arası çocuk,
iletişimini mimiklerle ağlama biçimleriyle ve anlamsız mırıldanmalarla dile hazırlık şeklinde
yapar. İlk sözcükler genellikle birinci yılın sonlarında kullanılmaya başlar. 9–18 aylar
arasında iki sözcükle farklı anlamların ifade edildiği cümlelerin kurulduğu dönem başlar.
Çocuğun ilk konuşmaları öncelikle günlük yaşamlarında yakından ilgilendikleri ve onlar için
işlevi olan objelerle ilgilidir. Gaztelere göre sesli uyarıcıları bol çevrede yetişen bebek, daha fazla
seslendirme etkinliğinde bulunmakta ve daha çeşitli sesler çıkarabilmektedir.